Elke leerling met specifieke behoeften in het gewoon basis- of secundair onderwijs kan redelijke aanpassingen vragen, op voorwaarde dat buitengewoon onderwijs voor die leerling niet noodzakelijk is.

Redelijke aanpassingen zijn concrete maatregelen om de negatieve effecten te neutraliseren die een omgeving heeft op de deelname aan schoolactiviteiten. Ze kunnen van materiële, organisatorische of educatieve aard zijn. Dankzij deze aanpassingen staan leerlingen met specifieke behoeften op gelijke voet met leerlingen zonder een handicap. Zo krijgen ze dezelfde kansen om deel te nemen aan verschillende schoolactiviteiten en om bij te leren.

De volgende personen en instanties kunnen redelijke aanpassingen aanvragen:

• de ouders van de leerling;
• het PMS-centrum van de school waar de leerling is ingeschreven;
• de klassenraad of een van de leden ervan.

Bij de aanvraag moet een diagnose worden ingediend die opgesteld is door een specialist. Onder een specialist wordt verstaan:

• een medisch, paramedisch of psychomedisch specialist;
• een multidisciplinair team;
• het PMS-centrum van de school waar de leerling is ingeschreven;
• een gewestelijke instantie die bevoegd is voor de integratie van personen met een handicap, zoals de dienst PHARE.

De aanvraag wordt vervolgens collectief geëvalueerd tijdens een of meer vergaderingen die worden bijgewoond door:

• de schooldirectie;
• het onderwijsteam of de klassenraad;
• de ouders van de leerling;
• het PMS-centrum, indien noodzakelijk;
• een vertegenwoordiger van de territoriale cluster, indien noodzakelijk;
• eventueel een expert die advies geeft over een moeilijkere situatie.

Een redelijke aanpassing moet kunnen voldoen aan de volgende objectieven en voorwaarden:

• Ze moet voldoen aan de behoeften van de leerling.
• Ze moet de leerling in staat stellen om deel te nemen aan dezelfde activiteiten als andere leerlingen.
• Ze moet toelaten dat werken in de klas of zich verplaatsen zelfstandig kan verlopen.
• Ze moet de veiligheid van de leerling garanderen en hun waardigheid respecteren.
• Ze moet ‘redelijk’ zijn. De redelijkheid kan beoordeeld woorden op basis van een aantal criteria zoals de kostprijs van de aanpassingen, de impact op de organisatie, de gebruiksfrequentie en -duur, de impact op andere leerlingen, het eventuele ontbreken van gelijkwaardige alternatieven, enz.

Wanneer een redelijke aanpassing is overeengekomen, wordt dit vastgelegd in een protocol dat wordt ondertekend door de schooldirectie en de leerling (of diens ouders als de leerling minderjarig is). Dit protocol legt de voorwaarden en beperkingen van de aanpassing vast.

Als er geen akkoord kan worden bereikt over een gepaste redelijke aanpassing, probeert de Schoolbemiddelingsdienst van de Federatie Wallonië-Brussel als ‘neutrale partij’ tot een minnelijke schikking te komen.

Als de school en de ouders van de leerling na bemiddeling nog steeds niet tot een akkoord kunnen komen, kunnen ze ook beroep aantekenen bij de Commissie voor inclusief leerplichtonderwijs. Beroep moet per aangetekend schrijven of per e-mail met ontvangstbevestiging worden aangetekend binnen 10 dagen na ontvangst van de beslissing van de Schoolbemiddelingsdienst.

Als u denkt dat de school u discrimineert op basis van uw specifieke behoeften, kan Unia u advies of een mening geven over uw situatie. Als de discriminatie bewezen is, kunt u dat melden bij Unia, een tussenkomst van Unia vragen met het oog op verzoening, of zelfs een gerechtelijke procedure laten opstarten.